دانش triz قسمت 2
ادامه...
آلتشولر بيش از بيستهزار اختراع ثبت شده (Patent) را مورد بررسي قرار داد تا
متوجه شود اختراعات به عنوان مسالههاي ابداعي (يعني مسالههايي كه راهحل آنها
مشخص نيست و بايستي آن را با روشهاي خلاق و ابداعي كشف نمود .) چگونه حل شدهاند .
از بين اين تعداد آلتشولر چهارهزار اختراع مهم و برجسته و به عبارتي راهحلهاي خلاق
و ابداعي اصلي را مورد مطالعه عميقتر قرار داد . براساس نتايج حاصل از اين نوع
مطالعات خلاقيتشناسي تحليلي ، آلتشولر به كشفيات بسيار مهمي دست يافت و اصول ،
مفاهيم و روش هاي TRIZ را به عنوان يك علم نوين و بسيار باارزش به جهان ارائه
نمود .
البته اين خلاقيت و نوآوري فوقالعاده مهم آلتشولر متاسفانه همانند بسيار از كشفيات و
اختراعات كوچك و بزرگ تاريخ در ابتدا درك نشده و با انواع مخالفتها ، مقاومتها و
بيمهريهاي تاسفبرانگيز (آنچه كه در خلاقيتشناسي تحت عنوان اينرسي خلاقيت و
نوآوري ناميده ميشود .) مواجه شد و آلتشولر همانند بسياري از دانشمندان و مخترعين
سختيها و مرارتهاي بسيار زيادي را متحمل گرديد كه مطالعه آن حاكي از اراده والا و
تلاش و پشتكار شگفتانگيز آنان است .
به دليل بيتوجهيها و مخالفتها در آن زمان ، TRIZ نتوانست به خوبي در روسيه ايفاي
نقش نمايد اما پس از پايان جنگ جهاني دوم و گسترش ارتباطات ، كشورهاي اروپايي ،
آمريكا ، ژاپن و ديگر كشورها با دانش TRIZ آشنا شده و با پي بردن به اهميت فوقالعاده
زياد آن بلافاصله آن را جذب كرده و ضمن بكارگيري ، در صدد رشد و توسعه آن برآمدند .
چنانكه در حال حاضر درباره TRIZ به عنوان يك دانش تخصصي تحقيقات وسيعي به عمل
ميآيد و اصول و مفاهيم آن توسط بسياري از دانشمندان ، پژوهشگران ، مديران ،
مهندسان و كارشناسان رشتههاي مختلف علمي در جهت حل مسائل و ايجاد نوآوريها
به كار گرفته ميشود و همچنان به سرعت در حال گسترش و تكامل است .
بزرگترين خلاقيت و نوآوري آلتشولر به عنوان يك دانشمند علوم و مهندسي ، يك دانشمند
خلاقيتشناس و نيز به عنوان يك مخترع ، خلاقيت و نوآوري او درباره خود موضوع
خلاقيت و نوآوري بود .
آلتشولر به عنوان مخترع فنون اختراع و پايهگذار دانش TRIZ ، با تلاش و پشتكار
بسيار زياد به مدت پنجاهودو سال در راستاي رشد و توسعه آن كوشيد و يكي از
اصليترين و موثرترين بنيانگذاران علم خلاقيتشناسي و از بزرگترين دانشمندان قرن
بيستم محسوب ميشود . (آلتشولر در سال 1998 در آمريكا از دنيا رفت) نقش و اهميت
نظريه TRIZ شاهكار علمي آلتشولر به قدريست كه از جنبهاي ميتواند در رديف
نظريههاي علمي بزرگي مانند نظريه كوانتومي و نظريه نسبيت قرار گيرد و آلتشولر را
با دانشمندان بزرگي مانند پلانك ، انيشتين ، شرودينگر ، پياژه و پائولينگ همسنگ نمايد .
اجزاي اصلي دانش TRIZ كدامند ؟
به طور كلي مجموعه نتايج حاصل از خلاقيتشناسي تحليلي اختراعات توسط آلتشولر
كه تشكيل دهنده دانش TRIZ است شامل مفاهيم مختلفيست كه مهمترين آنها به صورت
فهرستوار بيان مينماييم :
1- قانون افزايش سطح ايدهآل بودن (قانون كمال) : به اين معني كه نظامهاي فني
همواره به سمت افزايش درجه ايدهآل بودن يا كمال خود پيش ميروند . ايدهآلي يا سطح
ايدهآل بودن عبارت است از نسبت مجموع كليه جنبههاي مثبت و مفيد سيستم به مجموع
كليه جنبههاي منفي و مضر سيستم .
2- سيستم چهار مرحلهاي حل مساله :
2-1- شناخت مساله .
2-2- فرمولبندي مساله .
2-3- جستجوي مسائل قبلا حل شده . (استفاده از سيونه پارامتر مهندسي)
2-4- استفاده از الگوهاي راهحلهاي كشف شده . ( بكارگيري چهل اصل اختراع)
3- سطوح پنجگانه حل مساله و نوآوري :
3-1- راهحلهاي مشخص .
3-2- بهبودهاي كوچك .
3-3- بهبودهاي بزرگ .
3-4- مفاهيم جديد .
3-5- كشفهاي بنيادي .
4- تحليل ماده-ميدان (تحليل Vepol) :
با استفاده از اين تحليل مسائل به طور كلي به دو دسته تقسيم ميشوند :
4-1- مسائل آشنا (مانوس) ، تحت عنوان مسائل استاندارد .
4-2- مسائل ناآشنا (نامانوس) ، تحت عنوان مسائل غير استاندارد .
5- قوانين هشتگانه تحول و تكامل نظامهاي فني (قوانين پيشرفت فناوري) .
6- هفتادوشش راه حل ابداعانه استاندارد :
مسائل استاندارد شناخته شده با تحليل Vepol ميتوانند با استفاده از اين هفتادوشش
راهحل ابداعانه استاندارد ، حل شوند .
7- ماتريس تناقضها :
در نظريه TRIZ از مساله ابداعي تحت عنوان تناقض تعبير ميشود كه معناي آن دو
موقعيت متضاد يا دو كيفيت متعارض است ؛ يعني افزايش سطح كيفيت يكي موجب كاهش
سطح كيفيت ديگري ميشود و حل ابداعانه مساله ، كشف راه حل اين تناقض ميباشد .
8- چهل اصل براي اختراع و نوآوري .
9- مجموعه اي از تاثيرات علمي اساسي :
شامل تاثيرات فيزيكي ، شيميايي ، هندسي و زيستشناختي .
10- روش ARIZ (الگوريتم حل ابداعانه مساله) :
ARIZ يك دستورالعمل نظاميافته براي شناسايي راهحل مسائل غيراستاندارد با استفاده
از قابليتهاي فنون و روشهاي خلاقيت ميباشد .
از فوايد و كاربردهاي TRIZ بيشتر بدانيم !
با استفاده از دانش TRIZ ميتوان به نتايج و دستاوردهاي متعددي يافت كه در ذيل به
شماري از آنها اشاره مينماييم :
1- دستيابي به نوعي نگرش جامع علمي به ابداعات و اختراعات .
2- شكلگيري جنبههاي بسيار مهمي از علم خلاقيتشناسي .
3- دستيابي به نوعي جهانبيني خلاق .
4- كشف انواعي از راهحلها براي مسائل ابداعي يعني مسائلي كه با روشهاي معمولي و
متداول ، راهحل آنها به دست نميآيد .
5- دستيابي به بهترين و موثرترين راهحلها براي انواع مسائل علمي ، فني ، انساني و
اجتماعي .
6- پيشبيني روند ابداعات و اختراعات در آينده . (خلاقيتشناسي آيندهشناختي)
7- ارائه آموزشهاي نوين مبتني بر TRIZ در مدارس و دانشگاهها . (خلاقيتشناسي
پرورشي مبتني بر TRIZ)
8- تسهيل و تسريع روند رشد و توسعه علوم و فناوري .
+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم فروردین ۱۳۸۹ ساعت 15:46 توسط NasseR TrojaN
|
وبلاگ اختصاصی دانشجویان مهندسی صنایع دانشگاه باهنر کرمان